We leven in een tijd waarin zien belangrijker lijkt dan ooit. Als ik naar onze kinderen kijk, zie ik hoe vanzelfsprekend een beeldscherm voor hen is. Het is één van de weinige dingen die je ze niet hoeft te leren. Ze weten intuïtief hoe het werkt, zo klein als ze zijn. Maar ook wij volwassenen brengen een groot deel van onze dag kijkend door. Beelden volgen elkaar sneller op dan wij ze kunnen verwerken.

Inmiddels zijn er zelfs systemen gebouwd die voor ons kunnen kijken. Kunstmatige intelligentie, ofwel AI, kan razendsnel analyseren en voorspellen. Het helpt ons grip te krijgen op wat onzeker voelt. En hoe indrukwekkend ook, AI ziet zonder ziel. Het vertrouwt, hoopt en verwondert niet.

In de eerste lezing van vandaag horen we hoe belangrijk het is om onze ogen goed de kost te geven. Niet alleen de ogen in ons hoofd, maar ook de ogen van onze ziel. Want wie alleen naar de buitenkant kijkt, heeft maar één perspectief van de werkelijkheid te pakken, terwijl er zoveel meer is, meer dan je ziet.

Wanneer we verder durven te kijken dan iemands uiterlijk of gedrag dan gebeurt het. We herkennen het allemaal, dat moment waarop iemand je begrijpt zonder veel woorden, een hand op je schouder legt als je het even niet meer weet, een onverwacht woord precies op het juiste moment, een kind dat je onverwacht iets leert, een stilte waarin je merkt: ik ben niet alleen. Op zulke momenten ervaren we dat iets groter is dan onszelf, groter dan het toeval. Alsof er een diepere laag is.

Misschien is dat wel de uitnodiging van vandaag: niet om méér te zien, maar om dieper te kijken. Niet om alles te begrijpen, maar om te vertrouwen dat er meer is dan wat zich aan de oppervlakte toont.

In het evangelie horen we hoe drie leerlingen met Jezus de berg opgaan. Even weg uit de drukte, even boven het alledaagse uitgetild. En daar, op die berg, verandert Hij van gedaante en lichtte in Jezus, de zoon van mensen, de zoon van God op. Even wordt zichtbaar wie Hij ten diepste is. Een glimp van de hemel, midden in hun bestaan.

Petrus wil dat moment vasthouden, de ervaring veiligstellen. En misschien herkennen we dat verlangen wel. Het verlangen naar houvast, naar een moment dat zekerheid geeft, een moment wat ons toekomst geeft. Naar een stem die zegt: het komt goed.

Maar daar blijft het niet bij. Jezus zegt tegen zijn leerlingen: Sta op en wees niet bang. En dan gaan ze de berg af, terug naar het gewone leven waar mensen wachten, waar zorgen zijn, waar verdriet en wanhoop om aandacht vragen. En daar zien de leerlingen hoe Jezus mensen een stukje hemel aanreikt. Niet in stralend licht, maar in aandacht. Door te luisteren, de helpende hand te reiken, te vergeven en hoop te bieden waar wanhoop dreigt.

De veertigdagentijd is eigenlijk ook zo’n bergmoment. Een tijd waarin wij bewust afstand nemen van de drukte van alledag, waarin we stilte zoeken, anders leren kijken. Niet om boven te blijven, maar om kracht op te doen voor de weg naar beneden. Onderweg naar Pasen leren we dat hoop niet betekent dat je alles begrijpt. Hoop betekent dat je durft los te laten wat vertrouwd is. Dat je het visioen niet vastzet, maar meeneemt als licht voor onderweg.

God openbaart zich niet als een algoritme dat alles oplost. Nee, Hij laat zich kennen in nabijheid, in de warmte en liefde die mensen elkaar geven. In een stem die zegt: Luister. In een aanraking die zegt: Sta op en wees niet bang. En vaak gebeurt dat niet in het spectaculaire, maar in het kleine en alledaagse.

Straks dalen wij ook weer af van deze berg – de kerk uit, het alledaagse leven in. En dan hoop ik dat we beseffen dat wij geroepen zijn, net als Jezus, en doen wat hij deed (en dat is iets wat AI niet kan). Namelijk de ander écht zien om elkaar omhoog te helpen. Om het vertrouwen te hebben dat onder alles wat wij zien een Licht aanwezig is dat ons draagt. Meer dan je ziet.

Door Maaike Greutink